Kemik Erimesinin Nedenleri ve Kemik Erimesi Tedavisi
kemik erimesi osteoporoz
Kemik dokusu vücudun en sert dokusu olarak görülse de aslında sürekli değişen bir dokudur ve kan ile sürekli kalsiyum alışverişi içindedir.
30’lu yaşlarda maksimum kemik kütlesi oluşur. 40’lı yaşlarda ise kemik erimesi başlar. Önemli olan maksimum kemik kütlesi oluşumu sırasında diyette kalsiyum eksikliği yaşamamak, spor yapmak ve güneş ışığından faydalanmaktır.
Kemikler yapım ve yıkımın dengede olduğu doğal bir süreç yaşar. Menopoz sonrası yapımın çok azalması ile denge yıkım lehine bozulur.
Sonuçta kemik kitlesi menopozu takip eden ilk beş yıl içinde her yıl % 3-5 oranında azalır.
Takip eden yıllarda ise her yıl kemik kitlesi %1-2 oranında azalır.
Menopoz sonrası dönemde estrojen eksikliğine bağlı olarak kemiklerden kalsiyum kaybı artar.
Osteoporotik kemikler zayıflar ve küçük darbelerle kırılabilir.
60-70’li yaşlarda omurgada eğrilmeler ve sırt ağrısı yakınması artar ve bayanın boyu kısalır.
70 yaşından sonra kalça kırığı görülme ihtimali artar.
OSTEOPOROZ RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
OSTEOPOROZ ÖNLENEBİLİR Mİ?
OSTEOPOROZ TANISI NASIL KONULUR ?
OSTEOPOROZ TEDAVİSİ
OSTEOPOROZ RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
Bayan olmak
Zayıf olmak
Fiziksel aktivitenin az olması
Irk
40 yaşından önce menopoza girmek
İleri yaş
Estrojen eksikliği
Sigara ve kafein alışkanlı olması
Aşırı tuz ve proteinli beslenme
Düşük kalsiyumlu diyet
Düşük D vitamini
Fazla kafein ve alkol alımı
Ailede osteoporoz
Guatr bezlerinin çok çalışması
Paratiroidlerin çok çalışması
Kemik erimesini arttıran ilaç kullanmak( kan sulandırıcı ilaçlar, sara ilaçları, guatr ilaçları ve kortizon gibi..)
Şişmanlık ve kemik erimesi
Aşırı şişman bayanlarda fazla vücut ağırlığına cevap olarak kemikler daha iyi gelişir ve fazla miktarda olan yağ dokusunda estrojen üretimi fazla olur. Bu durumda kemik erimesi diğer bayanlara göre daha az olmaktadır.
Osteoporoz Kendisini Nasıl Gösterir?
Osteoporoz varlığında hastada aşağıda verilen şikayetler ortaya çıkacaktır;
Eklemlerde ağrı
Sırt ağrısı
Boy kısalması
Dış kaybı
Kendiliğinden olan kemik kırıkları
Bu bulgular varsa kendinizde osteoporoz varlığından şüphelenmelisiniz. Kesin tanınızın konulabilmesi için kadın doğum uzmanına gitmeniz gerekecektir.
OSTEOPOROZ ÖNLENEBİLİR Mİ?
Osteoporozun Önlenmesinde Diyetin Önemi Nedir?
Osteoporozun menopoz ile hızlanmasının nedeni estrojen hormonunun yetmezliğidir. Ek olarak diyette de kalsiyum eksikliği olursa ve bunun üzerine D vitamin eksikliği de eklenirse kemik erimesi daha da hızlanacaktır. Bu nedenle menopozal dönemde kalsiyum destek tedavisi almak gerekmektedir.
Kalsiyum için en iyi kaynak süt ve süt ürünleridir. Sütün dışında özellikle yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller ve pekmez kalsiyumdan zengindir.
Kalsiyum ilaçlarında genel olarak 1000 ila 1500 mg kalsiyum bulunmaktadır. Bu miktar günlük kalsiyum gereksinimi sağlamaktadır.
D vitamini ise hem kalsiyumun emilmesi hem de kemiğe yerleşmesi için gereklidir. D vitamin eksikliği ise yeterli miktarda güneş ışığı almayanlarda daha sık görülmektedir. Bu nedenle menopozal dönemde güneşli günlerde vücudumuzun güneş görmesi için uğraşmamız gerekmektedir.
Mineral içeriği yüksek sert suların içilmesi ( alkali ) tercih edilmelidir.
Aşırı protein tüketiminden kaçınılmalıdır.Çünkü yüksek proteinli diyet idrarla kalsiyum atımını arttırır ve osteoporozis için önemli bir risk faktörüdür.
Aşırı fosfor tüketiminden kaçınılmalıdır. Proteinli besinler genelde fosfordan da zengindir. Protein yeterli düzeyde alınırsa aşırı fosfor alımı da önlenir.
Yemeklere aşırı tuz eklemekten ve tuzlanmış besinleri aşırı tüketmekten sakınılmalıdır. Çünkü aşırı tuz, idrarla kalsiyum atımını arttırmaktadır.
Sigara içilmemelidir. Sigara kan D vitamini düzeyini azaltır. Ek olarak kan C vitamini düzeyini ve serum estrojen düzeyini de düşürür.
Düzenli fiziksel aktivitede bulunulmalıdır. Fiziksel aktivite gençlikte kemik kütlesini arttırır, yaşlılıkta ise kemik kaybını önler. Haftada en az 2-3 kez 30 dakika yürüyüş gereklidir.
Alkolden sakınılmalıdır. Alkol, kemik erimesini artırır.
Aşırı kafein tüketilmemelidir. Kafein içeren çay, kahve türleri ve kola tüketimi sınırlandırılmalıdır. Özellikle gazlı içecekler kemik erimesini arttırmaktadır.
OSTEOPOROZ TANISI NASIL KONULUR ?
Aslında kemik erimesinin ölçümü şüphelenilen her durumda yapılabilir. Bunun dışında doktorunuzun istediği zaman ve sıklıkta ölçümü yaptırmanız tavsiye edilir. Kemik kaybının ölçümü için çok çeşitli yöntemler vardır ancak en sık kullanılanı DEXA’dır. DEXA ile kemiğin %1-2 ‘lik kaybı bile değerlendirilebilir.
Kadınlarda osteoporoz tanı kriterleri şöyle sınıflandırılır
T skoru Tanısı % kemik kaybı
<-1 Normal %0
(-1)-(-2.5) Düşük kemik yoğunluğu %10-25
-2.5> Osteoporoz ve artmış kırık riski %25
Osteoporoz tanısında ve tedavinin takibinde hekim önerisi ile kullanılmalıdır. Kan ve idrarda istenebilen testler ise;
Kan kalsiyum
Kan fosfor
Kan alkalen fosfataz
Kan parathormon ve D vitamini
Tiroid fonksiyon testleri
Sedimantasyon
İdrar hidroksiprolin
Karaciğer ve Böbrek fonksiyon testleridir.
OSTEOPOROZ TEDAVİSİ
Aslında önemli olan kemik erimesi olmadan önlem almaktır. Ancak bu durum için geç kalınmış ise osteoporoz tedavisi ile erimeyi azaltmak ve kemik yoğunluğunu arttırmak esas amaç olacaktır. Bu sayede kemik ağrısı azaltılır ve kırıkların önüne geçilebilir.
Tedavi seçenekleri nelerdir?
Hormon replasman tedavisi
Bifosfonatlar
Kalsiyum
D vitamini
Raloksifen
Kalsitonin
Paratiroid hormonu
Yukarıda verilen ilaçlar doktor gözetiminde ve dikkatli bir şekilde kullanılmalıdır. İnternet web sayfalarında bu ilaçlar hakkında bilgi alarak ilaç kullanımı son derece sakıncalıdır.
Günlük Ne Kadar Kalsiyum Alınmalıdır?
Yetişkin bir insan için günlük kalsiyum ihtiyacı 800 miligramdır. Menopoz öncesi bu ihtiyaç 1000 mg iken Menopoz sonrası 1500 mg’a yükselir. Diyet ile alınamayan kalsiyum hazır tabletlerle takviye edilebilir. Kalsiyum tabletlerinin emilimi artacağından yemekle birlikte ve tercihen akşam yemeklerinde alınması uygundur.
Kemikleriniz Kendiliğinden kırılabilir!
50-55 yaşın üzerinde her 10 kişiden 1′ inde osteoporoza bağlı omurga kırığı gelişmekte olup bu oran yaş ile birlikte artmaktadır. İlerleyen yaşla beraber eğer uygun tedavi alınmaz ise kalça kırıkları ortaya çıkabilecektir. Burada önemli nokta olası bir kırıktan sonra iyileşme sürecinin normale göre çok uzun olması ve bazen tam iyileşmenin olmamasıdır.
Bunlar da İlginizi Çekebilir
