Bu uygulamalar için yeni ilaç adayı moleküllerin geliştirilmesinde yine en önemli kaynak doğadır. Araştırmacılar basit yada gelişmiş bitkilerde fotosentez sonucu meydana gelen zengin ve çok çeşitli kimyasal yapıları ve hedefledikleri amaca yönelik deney modelleri üzerinde uygulayarak etkili yeni ilaçlar geliştirmeye çalışıyorlar.
Bu şekilde geliştirilen obezite tedavisinde kullanılan kimyasal ilaçlardan biri olan orlistat bir mikroorganizmadan streptomyces toxitricini elde edilen lipstatin adlı maddenin kimyasal olarak hidrojenlenmesi ile elde edilmiştir. Bu ilacın etkisi vücutta pankreastan salgılanan ve yağları parçalayıcı lipolitik bir enzim olan pankreatik lipaz salgılanmasını azaltmaktır.
Bu enzim yiyeceklerle aldığımız yağların önemli bir kısmının değişime uğratılarak vücuttan emilimini sağlamaktadır. Dolayısıyla bu enzimin salgılanması baskılandığında yağların vücuttan emilemeden atılması sağlanabilecektir. Son yıllarda obeziteye karşı etkili ilaç geliştirilmesinde en önemli hedeflerden biri olarak bu enzim üzerinde çalışmalar sürdürülmektedir.
Yapılan bilimsel çalışmalar bitkilerde bulunan çok sayıda maddenin pankreatik lipaz enzimi üzerinde baskılayıcı etkisi bulunduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle polifenolik yapıda bitki bileşenlerinin etkili olduğunu gösteren çalışmalar dikkati çekmektedir. Nitekim bu tip bileşenler bakımından zengin olan çay yapraklarının fermente edilmemiştir. Yeşil çay ve yarı fermente edilmiş tipi olan japon çayının pankreatik lipaz enzimini baskıladığı tespit edilmiştir.
Bu yıl yayımlanan bir çalışmada ise paraguay çayı olarak bilinen mateninde yüksek yağ içerikli besinle beslenen obez sıçanlarda pankreatik lipazı baskıladığı, şişmanlamayı önlediği ve kolesterol ve trigliserit seviyelerini düşürdüğü bildirilmektedir. Bu ürünlerin hepside yeşil çay, japon çayı ve mate çayı yağ metabolizması üzerindeki etkileri nedeniyle günümüzde zayıflama programlarında sıklıkla yer almaktadır.
Uzun listede ilginizi çekebilecek başka bitkiler de yer alıyor. İlgilenenler için bunlardan dikkatimi çeken bazılarının isimleri ve parantez içinde de enzimi baskılama yüzdelerini sıralıyorum. Isırgan yaprağı (yüzde 44.7), deve dikeni (yüzde 44.5), ışgın kökü (yüzde 43), mersin yaprağı (yüzde 40), seylan tarçını (yüzde 39), incir yaprağı (yüzde 34,2), çörek otu tohumu (yüzde 31,4), anason tohumu (yüzde 31), çemen tohumu (yüzde 30). Ayrıca defne yaprağı, zencefil, kekik, zeytin yaprağı gibi bilinen bitkileride yüzde 20 civarında etkili olmuşlar.
Bu deneysel sonuçların insanlar üzerindeki uygulamalarda ne derecede etkili olabileceğini söyleyebilmek için henüz erken. Ancak yukarıda bahsi geçen bitkilerin bir kısmı günlük hayatımızda sıklıkta tükettiğimiz baharat yada sebzelerden oluşuyor. Dolayısıyla beslenmemiz sırasında akılcı oranlarda abartılmadan kullanılması yararlı olabilecektir.
Bunlar da İlginizi Çekebilir
